Türkiye'de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlanırken, çok sayıda çocuk sanayi siteleri, atölyeler, tarlalar ve işyerlerinde çalışmaya devam ediyor. Çocuk işçiliği, ekonomik kriz, yoksulluk, eğitimden kopuş ve denetimsizlik gibi nedenlerle büyüyen yapısal bir sorun olarak öne çıkıyor.
Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) sistemindeki 11. sınıf öğrencisi E.M., erken yaşta çalışma hayatına atılmak zorunda kaldıklarını belirtti. E.M., “Öncelikle herkesin 23 Nisan’ını kutlarım. Atatürk’ümüzün biz çocuklara armağan ettiği bu bayramda aslında biz MESEM’liler pek çocuk sayılmayız. İçimizdeki o küçük çocuk hep yaşar ama hayatın bize sunduğu imkanlar doğrultusunda erken büyümek, hayatın zorluklarını erken görmek durumunda kaldık” dedi.
Almanya'dan Türkiye'ye geldikten sonra ilk kez 23 Nisan kutlamasına katıldığını ve çok mutlu olduğunu anlatan E.M., çalışma yaşamının çocuklar üzerindeki baskısına dikkat çekti. E.M., “Çalışmak çok zor. Cumartesi günleri bile çalışmak zor. Arkadaşlarım gezip dolaşırken biz işteyiz. Bugün 23 nisan yine çalışmak zorundayız. Resmi tatillerde çalışmak insanı kötü etkiliyor. Çünkü hiç kimse çalışmazken sen çalışıyorsun” ifadelerini kullandı.
Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) Genel Başkanı Ö.Y. ise çocuk yoksulluğunun sistematik hale geldiğini vurguladı. Ö.Y., “Bugün çocuklarımızın büyük bir kısmı derin bir yoksulluğun pençesinde. Devlet desteği azaldıkça hayatın tüm ağır yükü korunmaya en muhtaç olanların omuzlarına biniyor. Okulda olması gereken çocuklar, Milli Eğitim Bakanlığı eliyle kurumsallaştırılan MESEM modeli üzerinden sanayiye sürülüyor” değerlendirmesini yaptı.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin raporuna göre, son 13 yılda en az 852 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. Hayatını kaybeden çocukların 122'si kız, 730'u erkek çocuklardan oluşuyor. Yaşamını yitirenlerin 291'i 5-14 yaş, 561'i ise 15-17 yaş grubunda bulunuyor. Ayrıca 98'i mülteci/göçmen çocuklardan oluşuyor.
Çocuk işçi ölümlerinde ilk sırada 442 ölümle tarım ve orman işkolu yer alırken, bunu 107 ölümle inşaat ve yol işleri izledi. Ölüm nedenlerinde trafik ve servis kazaları ilk sırada yer aldı. Boğulma, zehirlenme, ezilme ve yüksekten düşme vakaları da öne çıkan diğer nedenler arasında.
İSİG verilerine göre, çocuk iş cinayetlerinin en çok yaşandığı iller Şanlıurfa (61), Gaziantep (49), İstanbul (47) ve Adana (38) olarak sıralandı.
