Yatmadan önce hissedilen atıştırmalık isteği, birçok kişi için yaygın bir durum olarak karşımıza çıkıyor. Yapılan araştırmalar, insanların yaklaşık üçte birinin akşam yemeği sonrası gece saatlerinde atıştırmalık tükettiğini ortaya koyuyor. Özellikle 18-24 yaş aralığındaki gençlerde bu oran yüzde 80'e kadar yükselebiliyor.
Beslenme uzmanı Dr. Kristine Beaulieu, yatmadan önceki iki saatlik dilimde yemek yemenin kilo alımı ve obezite riskini artırdığını vurguluyor. İştahın, günün ilerleyen saatlerinde doğal olarak en yüksek seviyeye ulaştığı belirtiliyor. Bath Üniversitesi'nden Profesör James Betts, açlık hormonu olarak bilinen ghrelinin günün ilerleyen saatlerinde daha yüksek seviyelerde seyrettiğini açıklıyor. Betts, bu hormonun genellikle öğünlerden sonra baskılandığını ancak bu etkinin çoğunlukla kahvaltı sonrasında görüldüğünü, öğle ve akşam yemeklerinin ardından aynı derecede baskılanmadığını ifade ediyor.
Protein ve lif açısından zengin öğünlerin tokluk süresini uzattığı biliniyor. Bu nedenle, besleyici bir akşam yemeği tüketilmediğinde gece saatlerinde açlık hissi oluşabiliyor. Ayrıca, gece uyanma korkusu ve televizyon izlerken farkında olmadan atıştırma alışkanlıkları da bu durumu tetikleyebiliyor. Birmingham Üniversitesi'nden Profesör Suzanne Higgs, çevresel faktörlerin ve alışkanlıkların iştahı doğrudan etkilediğini belirtiyor.
Geceleri sadece açlık hissi değil, aynı zamanda yüksek kalorili gıdalara yönelik istek de artış gösteriyor. Leeds Üniversitesi'nden Dr. Beaulieu, beyindeki ödül sisteminin devreye girmesiyle yağlı ve şekerli gıdalara olan ilginin yükseldiğini açıklıyor. Şeker, yağ ve tuz oranı yüksek gıdalar, tok olunsa dahi beynin ödül mekanizmasını aktive ederek tüketim isteğini artırabiliyor.
Gece geç saatlerde yemek yemenin uyku kalitesine etkileri konusunda farklı araştırma sonuçları bulunuyor. İşlenmiş karbonhidrat ve ilave şeker içeren gıdaların kan şekerinde dalgalanmalara yol açarak uyku kalitesini olumsuz etkileyebileceği düşünülüyor. Surrey Üniversitesi'nden Profesör Jonathan Johnston ise uykusuzluğun da iştahı ve yüksek kalorili gıdalara olan talebi artırdığını belirtiyor.
Uzmanlar, gece atıştırma isteğini kontrol altına almak için öncelikle bu durumun temel nedeninin belirlenmesi gerektiğini vurguluyor. Eğer gerçek bir açlık söz konusuysa, gün içindeki ana öğünlerin daha doyurucu hale getirilmesi tavsiye ediliyor. Atıştırma durumunun bir alışkanlık haline gelmesi durumunda ise rutinlerin değiştirilmesi ve sağlıklı alternatiflerin bulundurulması öneriliyor. Dr. Beaulieu, meyve, yoğurt ve kuruyemiş gibi sağlıklı seçeneklerin kolay ulaşılabilir olmasının gece tüketim alışkanlıklarını olumlu yönde etkileyeceğini ifade ediyor.
