ABD ve İran arasında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının detayları netleşti. Beyaz Saray yetkilileri tarafından doğrulanan anlaşma, iki ülke arasındaki askeri gerilimi sonlandırmayı hedefliyor. Anlaşma metni, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını da kapsayan 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı (MoU) olarak tanımlanıyor.
Anlaşmanın imzalanması sürecinde önemli detaylar öne çıkıyor. Fransa'daki G7 zirvesine katılan Donald Trump, anlaşmayı resmi olarak imzaladı. İran tarafında ise anlaşma, İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian tarafından imzalandı. Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer silah sahibi olmayacağı taahhüt edilirken, ülkenin ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir fon oluşturulması öngörülüyor.
Anlaşmanın Temel Maddeleri ve Kapsamı
Mutabakat Zaptı'nın ilk maddesi, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların "derhal ve kalıcı olarak" durdurulmasını içeriyor. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Lübnan'daki İsrail askeri operasyonlarının devam etmesi durumunda anlaşmanın ihlal edilmiş sayılacağını ve gerekli önlemlerin alınacağını belirtti. Ayrıca, tarafların birbirlerinin egemenliğine saygı duyacağı ve iç işlerine karışmayacağı maddeler arasında yer alıyor.
Anlaşmanın diğer kritik noktaları ise şu şekilde sıralanıyor:
- 60 Günlük Süreç: Taraflar, nihai bir anlaşmaya varmak için en fazla 60 günlük bir müzakere süreci başlatmış bulunuyor.
- Deniz Ablukasının Kaldırılması: ABD, İran limanları üzerindeki deniz ablukasını 30 gün içerisinde tamamen kaldırmayı taahhüt ediyor.
- Hürmüz Boğazı: Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan ücretsiz ve güvenli geçişi için gerekli düzenlemelerin yapılması kararlaştırıldı.
Anlaşmanın uygulanması, İran'ın taahhütlerine uyum sağlaması şartına bağlı olarak "performansa dayalı" bir yapıda yürütülecek. Sürecin ilerleyen aşamalarında, ABD askeri güçlerinin İran yakınlarından çekilmesi ve bölgedeki askeri varlığın çatışma öncesi seviyeye döndürülmesi bekleniyor.
