ABD ve İran arasında yaklaşık 107 gün boyunca devam eden diplomatik gerginlik, dijital ortamda imzalanan bir mutabakat zaptı ile son buldu. Anlaşma kapsamında ABD tarafını Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance temsil ederken, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf imzayı attı.
Anlaşmanın Temel Maddeleri ve İçeriği
Basına yansıyan bilgilere göre, 14 maddeden oluşan mutabakatın temel odak noktalarını savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açılması, yaptırımların kaldırılması ve nükleer program süreçleri oluşturuyor. Al Arabiya tarafından aktarılan bilgilere göre, tarafların 19 Haziran Cuma günü resmi imzayı atması bekleniyor.
Savaşın Sona Ermesi ve Askeri Taahhütler
Mutabakat metnine göre, İran ve ABD, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecekler. Taraflar birbirlerine karşı güç kullanmama taahhüdünde bulunacak ve egemenlik haklarına saygı gösterecekler. Ayrıca, ABD deniz ablukasını kaldırarak çevredeki askeri varlığını nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde çekecek.
Ekonomik Kalkınma ve Yaptırımların Kaldırılması
Anlaşma kapsamında ABD ve ortaklarının, İran'ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolar tutarında bir ekonomik kalkınma planı hazırlaması öngörülüyor. ABD, BM ve UAEA dahil olmak üzere tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılacağını taahhüt ederken, İran'ın dondurulmuş varlıklarının kademeli olarak serbest bırakılması planlanıyor. İran ise nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit ederek nükleer programında mevcut durumu koruyacak.
