Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında dört aydır devam eden çatışmaları sonlandıracak olan ateşkes anlaşması resmen onaylandı. Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, küresel deniz taşımacılığını yeniden canlandıracak olan mutabakat metnini elektronik ortamda imzaladı. Tarafların resmi imza törenini cuma günü İsviçre topraklarında gerçekleştirmesi bekleniyor.
Nükleer Program ve Bölgesel Güvenlik Hedefleniyor
Söz konusu ateşkes anlaşması, Tahran yönetiminin nükleer programına ilişkin süregelen anlaşmazlıkların kalıcı bir çözüme kavuşturulmasını amaçlıyor. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü E.B., İsrail ordusunun Lübnan'daki operasyonlarının anlaşmanın ihlali olarak kabul edileceğini bildirdi. İsrail güçlerinin Lübnan güneyindeki faaliyetlerinin sürmesi, mutabakatın istikrarı konusunda piyasalarda endişe yaratmaya devam ediyor.
Anlaşmanın 14 Maddelik İçeriği ve Kritik Şartlar
Üst düzey yetkililer tarafından doğrulanan 14 maddelik metinde öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Askeri Operasyonların Durdurulması: Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri faaliyetlerin derhal ve kalıcı olarak sonlandırılması kararlaştırıldı.
- Egemenlik ve Toprak Bütünlüğü: Tarafların birbirlerinin iç işlerine müdahale etmeyeceği ve toprak bütünlüğüne saygı duyacağı taahhüt edildi.
- Deniz Ablukasının Kaldırılması: Anlaşma ile birlikte ABD deniz ablukasını kaldıracak ve İran'a yönelik engellemeler 30 gün içinde sonlandırılacak.
- Ekonomik Destek ve Yeniden İnşa: İran ekonomisinin yeniden tesisi için en az 300 milyar dolar değerinde bir kalkınma fonu oluşturulması planlanıyor.
- Yaptırımların Kaldırılması: ABD, Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kapsamındaki tek taraflı yaptırımları sonlandırmayı taahhüt ediyor.
Anlaşma kapsamında ayrıca İran'ın nükleer silah geliştirme niyetinin bulunmadığı teyit edilirken, zenginleştirilmiş materyallerin tasfiyesi süreci Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde yürütülecek. ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın ham petrol ve petrokimya ürünleri ihracatı için gerekli muafiyetleri sağlayacak.
