Amerika Birleşik Devletleri, Japon Yeni'nin değer kaybını durdurmak amacıyla döviz piyasasına müdahalede bulundu. ABD Hazinesi adına hareket eden New York Merkez Bankası (Fed), euro satarak Japon Yeni aldı. Bu işlemlerin iki büyük Wall Street bankası aracılığıyla gerçekleştirildiği bildirildi.
Japonya'nın kendi alımlarının ardından gelen bu müdahale, yenin yaklaşık 40 yılın en düşük seviyelerine gerilemesiyle küresel bir piyasa sorununa dönüştü. Müdahale, yalnızca Tokyo'nun değil, Washington'ın da doğrudan işlem yaptığı bir gelişme olarak kayıtlara geçti.
Piyasa kaynaklarına göre New York Fed, ABD Hazinesi adına Goldman Sachs ve Morgan Stanley üzerinden euro satarak Japon Yeni satın aldı. İşlemin büyüklüğü hakkında resmi bir açıklama yapılmadı. ABD'de döviz müdahaleleri, Hazine Bakanı'nın yetkilendirmesiyle Döviz İstikrar Fonu üzerinden gerçekleştirilebiliyor. New York Fed ise bu emirleri piyasada uygulayan kurum olarak görev yapıyor.
Euro satılarak yen alınması, işlemin doğrudan dolar rezervi kullanılmadan yapıldığını gösteriyor. ABD'nin yabancı para varlıkları arasında hem euro hem de yen cinsinden rezervler bulunuyor. Goldman Sachs, ABD Hazinesi, New York Fed ve Morgan Stanley'den konuyla ilgili ilk açıklama gelmedi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'ın Camp David'deki kabine toplantısında not defterine yansıyan bir notta, 5 ila 10 milyar dolar değerinde Japon Yeni alınmasına ilişkin bir ifade yer aldı. Bu rakamın işlemin kesin büyüklüğü mü yoksa değerlendirilen alım aralığı mı olduğu açıklanmadı. Bessent daha önce yenin değerinin altında olduğunu ve kurdaki aşırı hareketlerden duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti.
ABD'nin müdahale ettiği haberi üzerine Japon Yeni dolar karşısında hızla güçlendi. Dolar-yen kuru, yaklaşık 158,9 seviyesinden 157,6 seviyesine geriledi. Bu düşüş, Japon para biriminin değer kazandığını gösteriyor. Yen, bir önceki seansta 163,65 seviyesine kadar gerileyerek yaklaşık 40 yılın en zayıf seviyelerinden birini görmüştü.
ABD'nin de alımlara katılması, müdahalenin yalnızca Japonya'nın rezerv gücüne dayanmadığı ve iki ülke arasındaki koordinasyonun yeni bir aşamaya geçtiği mesajını verdi. ABD'nin yen piyasasına yönelik son doğrudan müdahalesi Mart 2011'de gerçekleşmişti. O dönemde G7 ülkeleri, Japonya'daki deprem ve tsunami sonrası değer kazanan yendeki yükselişi sınırlamak için ortak hareket etmişti.
Aradan geçen 15 yılın ardından, bu kez müdahalenin yönü tersine döndü. Washington, yen satmak yerine euro karşılığında yen alarak Japon para biriminin değer kazanmasını destekledi. Bu değişim, Japonya ekonomisinin 2011'den farklı bir sorunla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. O dönemde aşırı güçlü yen ihracatçılar üzerinde baskı yaratırken, bugün zayıf yen enerji ve ithal ürün maliyetlerini yükseltiyor.
Tokyo yönetimi, yenin hızlı değer kaybına karşı daha önce de büyük ölçekli müdahaleler gerçekleştirmişti. Ancak bu müdahalelerin etkisi kalıcı olmadı. Japonya Merkez Bankasının politika faizini yüzde 1'de tutması, ABD ile Japonya arasındaki faiz farkının yen üzerindeki baskıyı sürdürmesine neden oluyor. Yatırımcılar, düşük faizle yen borçlanıp daha yüksek getirili para birimlerine ve varlıklara yönelmeye devam ediyor.
Kurun kalıcı biçimde güçlenmesi için yalnızca döviz alımının değil, Japonya Merkez Bankasının faiz politikası ve ülkedeki enflasyon görünümünün de değişmesi gerekebilir. Yendeki güçlenme, Japonya açısından ithal petrol, doğal gaz, gıda ve hammadde maliyetlerini düşürebilir. Bu durum, ülkedeki hayat pahalılığı baskısının hafiflemesine yardımcı olabilir.
