6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından arama kurtarma ve yardım çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarının ve cemaatlerin rolü yeniden gündeme geldi. AFAD'ın ilk müdahaledeki yetersizlikleri eleştirilirken, özellikle Hatay ve Kahramanmaraş gibi depremden ağır etkilenen bölgelerde bazı cemaat vakıf ve derneklerinin etkin çalıştığı belirtildi.
Depremin ardından bölgede Menzil cemaatine bağlı Nezir ve Beşir Dernekleri'nin arama kurtarma ve yardım faaliyetleri yürüttüğü, bu çalışmalara İHH, İsmailağa cemaati, İlim Yayma Cemiyeti, Ensar Vakfı gibi yapılarında katıldığı kaydedildi. Tüm Öğretmenler Birliği Sendikası'nın (TÖB-SEN) 2023 tarihli raporunda, çadır kentlerinin bazı cemaatler tarafından “nüfuz artırma alanı” olarak kullanıldığı, yardımların dağıtımında ve eğitimdeki boşlukların doldurulmasında cemaatlerin rol aldığı iddialarına yer verildi. Raporda ayrıca, depremzedelere psikolojik destek yerine cemaatlerin “dini sohbet” adı altında faaliyet yürüttüğüne de değinildi.
Öte yandan, depremde babalarını kaybeden dokuz yetim çocuğun, Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı görünen ancak işletmesi İsmailağa cemaatine ait Sakarya Erenler İlme Hizmet Vakfı'na bağlı bir kuran kursuna yatılı olarak yerleştirildiği bilgisi de kamuoyuna yansımıştı. Bu durum, çocukların korunması ve eğitim süreçleri açısından da tartışmalara yol açtı.
Deprem sonrası çalışmaların yanı sıra, 2025 yılında Karabük, Mersin, Zonguldak, Adana, Bursa, Ankara, Antalya ve Kocaeli gibi illerde çıkan orman yangınlarında da bazı cemaatlerin sahada çalıştığı görüldü. Cumhuriyet gazetesinin haberine göre, Menzil cemaatine bağlı Nezir Derneği üyelerinin Karabük'teki orman yangınında kendi teçhizatlarıyla söndürme çalışması yürüttüğü ve yardım çadırı kurduğu belirtildi.
İktidarın afet ve acil durumlarda kurtarma ve yardım çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarına ve cemaatlere alan açmaya devam ettiği öne sürülüyor. Bu kapsamda, AFAD tarafından 5 Mayıs'ta İstanbul'da düzenlenen akreditasyon programında 51 ekip ve 2 bin 141 üyeye arma ve sertifikaları teslim edildi. Bu ekipler arasında Beşir Derneği (Menzil cemaati), Nezir Derneği (Menzil cemaati), İsmailağa Camii ilim ve Hizmet Vakfı Beslenme Ekibi (İsmailağa cemaati), Siyer Arama Kurtarma (İsmailağa cemaati), Cansuyu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Arama Kurtarma Ekibi, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), Hoca Ahmet Yesevi Derneği (Cübbeli Ahmet Hoca), Uluslararsı Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD), Sadakataşı Derneği, Kevser Eğitim Vakfı (Konyevi cemaati) ve İnsan ve Medeniyet Hareketi (İBDA-C) gibi yapıların yer aldığı bildirildi.
