Avrupa Birliği'nin ortak savunma vizyonunu hedefleyen Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi, maliyetli çekişmeler ve farklı askeri stratejiler nedeniyle resmen sonlandırıldı. Yaklaşık 100 milyar Euro bütçeli proje, Fransa ve Almanya arasındaki anlaşmazlıklar sonucu rafa kaldırıldı.
Projenin iptali kararı, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Karadağ'daki AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında alındı. Aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığın aşılamaması, devasa bütçeli girişimin sonunu getirdi.
Savunma analistlerine göre, Airbus ve Dassault Aviation arasındaki ticari rekabet, teknoloji paylaşımı, yönetimsel kontrol ve patent hakları gibi konular, projenin ilerlemesini engelledi. Şirketler arasındaki derin anlaşmazlıklar, siyasi liderlerin çabalarına rağmen çözülemedi.
Projeye yönelik bir diğer engel ise iki ülkenin askeri önceliklerindeki farklılıklardı. Fransa, nükleer silah taşıma kapasitesi ve uçak gemilerine iniş-kalkış yeteneği talep ederken, Almanya bu özelliklerin gerekliliğini sorguladı. Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı jet geliştirmenin mantıklılığını sorgulayarak projeye olan inancını dile getirmedi.
FCAS projesi, sadece bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, aynı zamanda 2040'tan itibaren Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alacak entegre bir muharebe ağı oluşturmayı amaçlıyordu. Bu ağ, akıllı İHA'lar, otonom sistemler ve gelişmiş silah istasyonlarını da kapsayacaktı. Projenin iptali, Avrupa'nın ordularını modernleştirme sürecinde önemli bir çıkmaza yol açtı.
Bu gelişme sonrası, Fransa'nın Dassault firması Rafale uçaklarını tek başına modernize etmeye odaklanacak. Airbus'ın ise İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık kurabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü GCAP projesine dahil olabileceği değerlendiriliyor. Bu belirsizlik ortamında, diğer Avrupa ülkelerinin ABD yapımı F-35 platformlarına yönelmesi bekleniyor.
