Birleşmiş Milletler (BM), Sudan'da iki yıldır devam eden iç savaşın insani krizi daha da derinleştirdiğini bildirdi. Savaş nedeniyle 150 binden fazla kişi hayatını kaybederken, yaklaşık 64,12 milyon insan yerinden edildi.
BM, El Faşir kentinde yaşanan katliamları emreden ve gerçekleştiren kişi ve yapıların tespit edilmesi amacıyla yeni bir soruşturma başlattı. Bu kapsamda, Türk yetkililer Sudan'daki savaşı besleyen ve bundan çıkar sağlayan kişi ve şirketlere karşı uyarılarda bulundu. Ancak, yetki belgesinde çatışmayı desteklediği iddia edilen diğer ülkelerin adının geçmemesi hayal kırıklığı yarattı.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve İran'ın, Hızlı Destek Güçleri (RSF) ve Sudan ordusuna silah sağladığına dair iddialar gündemdeki yerini koruyor. BM'nin, nakit sıkıntısı çektiği ve insani yardım çalışmalarında zorluklar yaşadığı biliniyor. Bu durum, yeni başlatılan soruşturmanın bağımsız ve güvenilir bir şekilde yürütülüp yürütülemeyeceği konusunda soru işaretleri oluşturuyor.
El Faşir, 18 aylık kuşatmanın ardından RSF'nin kontrolüne geçti. Kent, Darfur bölgesinde Sudan ordusu ve müttefiklerinin elinde kalan son büyük yerleşim yeriydi. RSF'nin, Darfur'un çeşitli bölgelerinde Arap olmayan toplulukları hedef aldığı iddia ediliyor. Bu iddialar RSF tarafından reddedilse de, işlenen ağır suçların bir kısmının failler tarafından kaydedilip internette paylaşılması dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu dijital delillerin sorumluların adalet önüne çıkarılmasında kullanılacağını belirtiyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği yetkililerinden Mona Rishmawi, El Faşir'de tanık olduğu manzarayı daha önce hiç görmediği bir tablo olarak nitelendirdi. Rishmawi, Darfur'da yaşanan acıların 20 yıl önceki Janjaweed milislerinin soykırımından daha büyük boyutlara ulaştığını söyledi. Eskiden köyleri hedef alan saldırıların, şimdi ise yüz binlerce insanın yaşadığı şehirleri ve mülteci kamplarını hedef aldığını vurguladı. Rishmawi, yıkıcı eylemler, toplu katliamlar, tecavüzler, işkenceler ve kayıpların 18 aylık kuşatma ve açlığın arka planında yaşandığını belirtti.
G7 ülkeleri, Sudan'daki şiddetin artmasını kınayarak ülkedeki iç savaşı dünyanın en büyük insani krizi olarak tanımladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G7 Zirvesi'nde RSF'ye silah tedarikinin durdurulması için uluslararası eylem çağrısı yaptı ve bazı ülkeleri sert sözlerle eleştirdi. ABD, Mısır ve Suudi Arabistan ile birlikte Sudan'daki krizi sona erdirmek için çalışan "Quad" grubunun da bir üyesi. Rubio, BAE'nin isyancılara destek verdiği iddialarına değinerek, silah tedarikinde yer alan tarafların bilindiğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri, RSF'ye destek verdiği iddialarını reddederken, El Faşir'de RSF güçlerinin sivillere yönelik saldırılarından endişe duyduğunu bildirdi. BAE ayrıca Sudan ordusunu açlık taktiği uygulamak, yerleşim bölgelerini bombalamak ve kimyasal silah kullanmakla suçladı. Sudan ordusu bu iddiaları reddetti. RSF ise suçlamaları yalanlayarak, Sudan ordusunun ateşkesi reddetmesini örtbas etmek için günah keçisi ilan edilmeye çalışıldığını savundu.
El Faşir'den kaçmayı başaran kent nüfusunun oranı düşük. Uydu görüntülerinde ceset yığınları ve kanlı alanlar tespit edildi. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, uluslararası toplumun Sudan'daki zulümlere karşı yeterli eylemde bulunmadığını belirterek, "Bu zulümlere karşı durulmalı." çağrısında bulundu.
