Küresel gıda krizi endişeleri, tarımsal üretimin stratejik önemini artırırken, çiftçinin bu süreçteki merkezi rolü öne çıkıyor. Muğla Planlama Ajansı (MUPA) Başkanı Tansu Özcan, tarımın gücünün toprakta değil, toprağı işleyen insanlarda olduğunu belirtti. Özcan, çiftçinin üretimdeki varlığının hayatın devamlılığı için kalp gibi hayati olduğunu vurguladı.
Son yıllarda iklim koşulları, kuraklık, artan maliyetler ve su baskısı gibi zorluklara rağmen üretmeye devam eden çiftçilerin büyük bir sorumluluk üstlendiğini ifade eden Özcan, TÜİK verilerine göre tahıl ve meyve üretimindeki düşüşlere dikkat çekti. Zeytin üretimindeki azalmanın da hassas bir noktaya gelindiğini gösterdiğini söyledi. Özcan, çiftçiyi üretimin bir parçası olmanın ötesinde tarımın merkezine koyacak politikaların önemini vurguladı. Destekleyici politikalar, su ve toprak koruma, teknolojiye erişim ve gençlerin kırsalda kalmasını teşvik etmenin gerekliliğini dile getirdi.
Çukurova Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Burak Öztornacı ise tarımın ulusal güvenlik ve toplumsal refahın omurgası olduğunu hatırlattı. Modern gıda rejiminin tarımı ticari bir faaliyet olarak kodlama eğiliminde olduğunu ancak gelinen noktada kamucu yaklaşımın bir zorunluluk haline geldiğini belirtti. Öztornacı, piyasa mekanizmalarının tarım-gıda sistemlerinin sürdürülebilirliği için yetersiz kaldığını ve ekolojik dengeyi korumada kamusal müdahalenin merkezi rol oynaması gerektiğini söyledi. Gıda enflasyonunun en ağır bedelini çiftçilerin ödediğini tespit etti.
Tarımın öznesi çiftçinin durumunun, artan yaş ortalaması ve gençlerin tarımdan uzaklaşmasıyla ciddi bir kuşak kriziyle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Öztornacı, çiftçinin üretimden vazgeçmesinin yerel bilgi ve biyolojik çeşitliliğin de yok olması anlamına geldiğini ifade etti. Mevcut sistemin riskleri çiftçinin omuzlarına yükleyerek borç sarmalına ittiğini belirtti. Öztornacı, küçük üreticiyi koruyacak, kooperatifleşmeyi teşvik edecek ve girdi maliyetlerini sübvanse edecek devlet destekli üretim planlamasının zorunlu olduğunu söyledi. Devletin piyasayı düzenleyici rolünü aktif hale getirerek çiftçinin emeğinin karşılığını hasat öncesinde öngörebildiği bir sistem inşa etmesinin elzem olduğunu ekledi. Bu adımın, gelecek nesillerin sağlıklı gıdaya erişim hakkını güvence altına alacağını sözlerine ekledi.
