Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD ziyaretinde Beyaz Saray'da Başkan Donald Trump ile bir araya geldi. Şi, iki büyük ülkenin cepheleşme yerine işbirliğini tercih etmesi ve barış içinde bir arada yaşaması gerektiğini vurguladı.
Karşılaşma sonrası açıklamalarda bulunan Şi, Trump ile karşılıklı saygıya dayalı kişisel bir yakınlık kurduklarını belirtti. İki ülkenin ulusal koşullarının farklı olmasına rağmen, samimi, derinlemesine ve sürekli bir diyalog yoluyla birbirlerini daha iyi anlayabileceklerini ifade etti.
Şi, "Çin ve ABD, işbirliğinden kazanacak, cepheleşmeden kaybedecektir. Rekabetten kaçınmamıza gerek yok ancak bu sağlıklı olmalı, sınırlar içinde tutulmalı. Ordularımız düzenli diyaloğu sürdürmeli ve kriz iletişimi ile önleme mekanizmalarını iyileştirmeli. Böylece Tukidides tuzağının üstesinden gelebiliriz." diye konuştu. Bu sözlerle, ABD'li tarihçi Graham Allison'ın 'hakim güç-yükselen güç' mücadelesinin kaçınılmaz bir çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini tartışırken kullandığı 'Tukidides Tuzağı' kavramına atıfta bulundu.
Çin Devlet Başkanı, daha önce de Trump'ın Çin ziyareti sırasında "Çin ve ABD, 'Tukidides Tuzağı'ndan büyük güç ilişkilerinde yeni bir paradigma yaratabilir mi?" sorusunu sormuştu. Şi, iki ülkenin kalkınmayı ve ilerlemeyi teşvik etme konusunda tarihi bir sorumluluk üstlendiğini dile getirdi.
Şi, Çin ve ABD'nin çıkarlarının birbiriyle derinden iç içe geçtiğini ve birlikte çalışabilecekleri geniş bir alan bulunduğunu belirtti. "Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, iki büyük ülke olarak, insani kalkınmayı ve ilerlemeyi teşvik etme konusunda tarihi bir sorumluluk üstlenmektedir." değerlendirmesinde bulundu. Çin-ABD işbirliğinin dünyadaki her sorunu çözemeyebileceğini ancak bu işbirliği olmadan pek çok sorunu çözmenin zor olacağını anlattı.
Yapay zeka alanında öncü ülkeler olduklarını vurgulayan Şi, "Yapay zekayı iyilik amacıyla geliştirmek ve yönetmek, ayrıca yapay zekanın gelişiminin her zaman insan kontrolü altında olmasını ve insanların refahına hizmet etmesini sağlamak için hem yeteneğe hem de sorumluluğa sahibiz." dedi. Çin'in ABD şirketlerine kapılarının ardına kadar açık olduğunu ve yatırım yapmak isteyen Amerikan şirketlerini memnuniyetle karşıladıklarını sözlerine ekledi. Çinli şirketlerin ABD'de adil muamele görmesini umduğunu belirtti.
Şi, 11 yıl aradan sonra ABD'yi ziyaret ediyor. İki ülke arasındaki ticari anlaşmazlıklar, tarifeler, teknoloji kısıtlamaları, nadir toprak elementlerinin ihracatı, Orta Doğu'daki savaş ve yapay zeka güvenliği gibi konuların liderlerin gündeminde yer alması bekleniyor. Ekonomik ve ticari anlaşmazlıklarda daha önce varılan geçici uzlaşmaların sürdürülerek ilişkilerde istikrarın korunması hedefleniyor.
Zirvenin önemli başlıklarından biri İran ve Orta Doğu'daki savaş olacak. Çatışmaların küresel enerji güvenliği açısından endişe yaratan enerji taşımacılığını aksatma ihtimali ele alınacak. ABD'nin Rusya ve İran'a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de ekonomik boyutu etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Yapay zeka güvenliği de gündemde olacak; iki ülkenin bilgi paylaşımı ve olası tehditlere ilişkin erken uyarı içeren bir diyalog başlatması bekleniyor. ABD, risklerin kontrol edilmesine odaklanırken, Çin daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor. ABD'li yapay zeka geliştiricileri, Çinli şirketlerinin veri çaldığı iddialarını Washington yönetimine ileterek engelleyici tedbirler alınmasını talep ediyor.
