Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yüksel Sarıcalı, çocukluk çağında yaşanan işitme kaybının erken tespit edilmesinin, dil ve konuşma gelişimi üzerindeki kritik rolünü vurguladı. Sarıcalı, çocukların seslere yeterince tepki vermemesi, konuşmalarının gecikmesi veya televizyonun sesini sürekli yükseltme gibi belirtilerin ebeveynler tarafından dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti.
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde görevli Dr. Sarıcalı, Uluslararası İşitme Engelliler Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, işitmenin çocukların çevreleriyle etkili iletişim kurmaları, konuşmayı öğrenmeleri ve dil becerilerini geliştirmeleri açısından temel bir duyu olduğunu ifade etti. İşitme kaybının doğuştan gelebileceği gibi, çocukluk döneminde geçirilen bazı hastalıklar, tekrarlayan kulak enfeksiyonları, kulakta sıvı birikmesi, yüksek sese maruz kalma gibi çeşitli nedenlerle sonradan da ortaya çıkabildiğini söyledi.
Dr. Sarıcalı, işitme kaybının erken fark edilmemesi durumunda dil gelişimini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, özellikle yaşamın ilk yıllarının, çocuğun sesleri tanıdığı, kelimeleri öğrendiği ve konuşma becerilerini geliştirdiği kritik bir dönem olduğunu vurguladı. Yeterli işitsel uyarana ulaşamayan çocuklarda konuşmanın başlamasında gecikmeler yaşanabileceğini ve dil gelişiminin akranlarının gerisinde kalabileceğini belirtti.
Belirtilere Dikkat Edilmeli
Ailelerin çocuklarının işitme davranışlarını yakından takip etmesi gerektiğini belirten Dr. Sarıcalı, işitme kaybının her zaman kolayca fark edilemeyebileceğine işaret etti. Sarıcalı, şu belirtilerin dikkate alınması gerektiğini sıraladı: Çocuğun yüksek seslere veya ismiyle seslenildiğinde tepki vermemesi, sesin geldiği yöne dönmemesi, konuşmaya beklenen dönemde başlamaması, kelime dağarcığının sınırlı kalması, söylenenleri sık sık tekrar ettirmesi veya televizyonun sesini diğer aile bireylerinden daha yüksek seviyede dinlemek istemesi.
Tek kulakta veya hafif düzeyde gelişen işitme kayıplarının da gözden kaçabileceğini belirten Sarıcalı, çocuğun bazı ortamlarda duyup özellikle kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmaları anlamakta zorlanmasının da önemli bir gösterge olduğunu sözlerine ekledi.
Yenidoğan Taraması ve Takip
İşitme kaybının mümkün olan en erken dönemde belirlenmesinde yenidoğan işitme taramasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Sarıcalı, taramadan geçmenin sonraki dönemlerde işitme sorunu gelişmeyeceği anlamına gelmediğini de belirtti. Sarıcalı, taramadan geçmiş olsa dahi ilerleyen dönemlerde işitme kaybı gelişebileceği için ailelerin çocuğun sese verdiği tepkileri, konuşma gelişimini ve iletişim becerilerini takip etmeyi sürdürmesi gerektiğini ifade etti. Şüpheli durumlarda 'zamanla düzelir' düşüncesiyle beklemek yerine Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi.
Erken Müdahale Gelişimi Destekliyor
İşitme kaybının nedenine ve derecesine göre tedavi yaklaşımının değişebildiğini aktaran Dr. Sarıcalı, bazı çocuklarda medikal veya cerrahi tedaviler uygulanabilirken, bazılarında işitme cihazı, koklear implant ve işitsel rehabilitasyon gibi seçeneklerin değerlendirilebildiğini kaydetti. Amaçlarının yalnızca çocuğun sesleri duymasını sağlamak değil, duyduğu sesleri anlamlandırmasını ve konuşma-iletişim becerilerini en iyi düzeyde geliştirmesini desteklemek olduğunu belirtti. Bu nedenle erken tanı, uygun tedavi ve gerektiğinde işitsel rehabilitasyon sürecinin birlikte yürütülmesinin önem taşıdığını vurguladı.
Dr. Sarıcalı, ailelere çocuklarının işitme ve konuşma gelişimini yaşıtlarıyla birlikte değerlendirmeleri çağrısında bulunarak, işitme kaybında erken farkındalığın, çocuğun eğitim ve sosyal yaşamındaki gelişimini doğrudan destekleyebileceğini sözlerine ekledi.
