Tarım emtia piyasasında, özellikle buğday fiyatları, küresel iklim koşulları ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşamaktadır. Geçtiğimiz ay, El Nino hava olayı, dünya genelindeki kuraklıklar ve devam eden jeopolitik gerilimler tarım ürünleri piyasasında sert yükselişlere neden oldu.
Rusya-Ukrayna savaşının limanlar üzerindeki etkisi, küresel kuraklık ve El Nino hava olayının belirginleşmesi, temmuz ayında tarım emtia piyasasında sert hareketlere yol açtı. Bu gelişmelerin sonucunda Chicago Ticaret Borsası'nda buğdayın kile başına fiyatı yüzde 8,5, mısırın yüzde 6,4, soya fasulyesinin yüzde 3,8 ve pirincin yüzde 5 oranında arttı. Buğdayın kile başına fiyatı 7,1125 dolar, soya fasulyesinin ise 12,5650 dolar ile Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.
ABD merkezli Intercontinental Exchange'te ise kahve fiyatları yüzde 6,2, pamuk fiyatları yüzde 5 artış gösterirken, şeker fiyatlarında yüzde 2,6'lık bir düşüş kaydedildi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 6,3 yükseldi.
El Nino hava olayı, özellikle Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da etkisini gösteriyor. Bu durum, kahve fiyatlarındaki yükselişin ana nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Brezilya ve Vietnam'da artan hava sıcaklıkları ve azalan yağışlar, kahve ağaçlarının çiçeklenmesini olumsuz etkileyerek rekoltede düşüş beklentisine yol açıyor. Bu gelişmeler, kahveye yönelik ETF pozisyonlarının artmasına neden oldu.
İklimsel faktörler, Hindistan'da pamuk ekim alanlarının daralmasına ve Sincan bölgesindeki aşırı sıcak hava koşullarının pamuk fiyatlarını yukarı yönlü etkilemesine neden oldu. Batı Afrika'da Fildişi Sahili ve Gana'da yaşanan şiddetli yağışlar, kakao ağaçlarında siyah kabuk hastalığı riskini artırarak kakao üretimine ilişkin endişeleri tetikledi. Buna karşılık, küresel şeker arzının bol olacağına dair beklentiler, şeker fiyatlarındaki üretim risklerinin önüne geçerek düşüşe neden oluyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino'nun buğday fiyatları üzerindeki etkisine dikkat çekerek, bu durumun mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıklar ve azalan yağışlar nedeniyle bazı bölgelerde üretim endişelerine yol açtığını belirtti. Ergezen, Avustralya, ABD, Fransa ve Almanya gibi önemli buğday üretim bölgelerindeki yüksek hava sıcaklıklarının üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesine ve buğday fiyatlarında yükselişe neden olduğunu vurguladı. El Nino etkisinin 2027 Şubat'a kadar devam etmesinin beklendiğini ve bu etkinin pamuk, pirinç, kakao ve kahve gibi diğer tarımsal ürünlerde de görüldüğünü ekledi.
ABD merkezli Round Lakes Commodities'in Kurucu Ortağı Tore Alden, buğday piyasasını güçlü talebin desteklediğini ifade etti. Alden, ABD'nin bazı bölgelerindeki ortalamanın üzerindeki sıcak hava koşullarının buğday veriminde düşüş olasılığını artırdığını belirtti. Ayrıca, artan petrol fiyatlarından kaynaklanan enerji ve ulaşım maliyetlerindeki artışlara karşı korunmak amacıyla kurumsal yatırımcıların emtia piyasasına yönelmesinin de buğdaydaki yükselişlere katkıda bulunduğunu dile getirdi.
