Rekabet Hukuku Danışmanı Recep Gündüz, ABD ve İsrail ordusu başta olmak üzere istihbarat servisleri ve hükümet kurumlarına veri analiz yazılımları sağlayan Palantir'in yayınladığı 22 maddelik manifestoyu değerlendirdi. Manifestoda, Silikon Vadisi'nin Amerikan savunmasına katkı sağlaması gerektiği, yapay zekâ silahlarının geliştirileceği ve bazı kültürlerin ilerlerken bazılarının 'işlevsiz ve gerici' kaldığı iddia ediliyordu.
Manifestonun, şirket CEO'su A.K. ile N.Z.'nın birlikte kaleme aldığı “The Technological Republic” kitabının bir özeti olduğu anlaşıldı. Gündüz, manifestonun felsefesinden rahatsızlık duysa da kitabı okuyarak konuyu derinlemesine incelemek istediğini belirtti. Ancak kitap, Gündüz için tam bir hayal kırıklığı oldu. Kitabı, çeşitli TED konuşmalarının yapay zekâ ile birleştirilmiş yavan bir hali olarak nitelendiren Gündüz, Palantir'in Batı hükümetleri ve sermayedarları için sofistike bir reklam aracı olduğu görüşünde. Bu yapının, kültürel çöküş teşhisi koyarak çözüm olarak kendi şirketini sunduğu belirtildi.
Gündüz, kitabın akademik saygınlık veya felsefi derinlik açısından değil, Batı elitleri arasındaki "tarihin sonu" anlatısının sona erdiğini görünür kıldığı için önemli olduğunu vurguladı. Kitabın, teknoloji ve yapay zekâ destekli tahakküm kapasitesinin yeni bir aktör olarak sahneye çıktığını gösterdiğini ifade etti. Bu durum, Fukuyama'nın "Tarihin Sonu" tezinin pratikte iflas ettiğini ve yerini teknoloji, askeri ve istihbari üstünlüğün belirleyici olduğu yeni bir rekabet çağına bıraktığını gösteriyor.
Palantir'in iş modelinin, sıradan bir teknoloji şirketinden farklılaştığı belirtildi. Şirketin 2025 ikinci çeyrek geliri milyar doları aşarken, bunun büyük bölümü hükümet sözleşmelerinden elde edildi. Palantir, ABD Göçmenlik ve Gümrük İcra Birimi (ICE) için vaka yönetim sistemi işletiyor ve savunma bakanlıklarıyla gizlilik içinde çalışıyor. Bu durum, küresel ölçekte kritik soruları gündeme getiriyor. Palantir'in birçok ülkede kamu ihalelerine rekabetçi süreçler atlanarak girdiği, Brezilya örneğinde olduğu gibi devletin dijital egemenliğini güçlendirmek için kurulan yapıların yabancı şirketler için aracılık görevine dönüştüğü ifade edildi.
Bu durumun piyasa rekabetini zedelediği ve Palantir gibi şirketlerin devlet sistemlerine entegre olduğunda teknik ve siyasi nedenlerle çıkarılmalarının güçleştiği vurgulandı. Şirketin kendi ülkesine "olumlu yükümlülük" taşıdığını açıkça ilan etmesi, hassas verilerin güvenliği konusunda endişelere yol açıyor. İsviçre'nin bu konuyu sorguladığı ve bağımsız dergi Republic'in 59 bilgi edinme başvurusuna dayanan bir soruşturma yürüttüğü belirtildi.
