Türkiye limanları, geçen yıl elde ettiği rekor yük elleçleme miktarlarını 2025 ve 2027 yıllarında da sürdürmeyi amaçlıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre, 2025 yılında Türkiye'de toplam 14 milyon TEU konteyner ve 553,3 milyon ton yük elleçlenerek Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı. Bu yıl sonunda ise toplam konteyner elleçlemesinin 14,1 milyon TEU'ya, yük elleçleme miktarının ise 565 milyon tona ulaşarak yeni rekorlar kırması öngörülüyor.
Limanlarda elleçlenen konteyner miktarı 2002-2012 döneminde yıllık ortalama yüzde 13,9 artış gösterirken, küresel ticaret hacmindeki yavaşlama ve konteyner ticaretinin doyma noktasına yaklaşması nedeniyle bu oran 2013-2025 döneminde yıllık yüzde 4,8'e geriledi. Geçen yıl 14 milyon TEU'ya ulaşan konteyner elleçleme hacminin yaklaşık yüzde 84'ü Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa liman başkanlıklarına bağlı limanlarda gerçekleşti. Elleçlenen yüklerin yüzde 36'sını ise ihracat amaçlı yükler oluşturdu. Bu kapsamda, elleçlenen yük miktarı geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 3,3 artış gösterdi.
Türkiye'deki küçük ölçekli, verimsiz ve dağınık liman altyapısı, lojistik maliyetlerini artırırken sektörde aşırı rekabete yol açarak liman işletmecilerinin karlılığını düşürüyor ve kaliteli liman altyapısının gelişimini engelliyor. Bu durum, ülkedeki liman yatırımlarının bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesinin önemini ortaya koyuyor.
Türkiye limanları arasında taşınan yüklerin elleçleme miktarında da (kabotaj hattında) yeni rekorlar hedefleniyor. Geçen yıl 69,7 milyon ton yükün elleçlendiği kabotajda, bu yıl sonunda miktarın 74,8 milyon tona ulaşması ve rekor zincirinin sürdürülmesi bekleniyor. Gelecek yılın sonunda ise bu miktarın 77,8 milyon tonla yeni bir rekor kırması öngörülüyor.
Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik, yaptığı değerlendirmede, genel kargoda Akdeniz-Karadeniz hattında ve Marmara içi demir çelik yüklerinde artış yaşandığını belirtti. Boş konteynerlerin kabotaj hacminde artışı beraberinde getirdiğini ifade eden Erçelik, feribot hatlarındaki yük taşıma artışının kabotaj hacmindeki artışları desteklediğine dikkati çekti. Erçelik, kara yolu ve demir yolu alternatiflerinin maliyetinin yüksek kalması ve dış ticaret hacmindeki düşüşe paralel liman kapasitelerinde kabotaj için imkan yaratılabilmesinin kabotajdaki artışı destekleyen temel unsurlar olduğunu söyledi. Gelecekte petrol ve rafine petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt fiyatlarının yüksek seyredeceği beklentisinin, kara ve demir yoluna alternatif olarak kabotaj tarafında pay artışı trendinin süreceğine işaret ettiğini belirten Erçelik, Karadeniz'deki savaş riskleri nedeniyle kıyıdan 12 deniz mili kadar olan ulusal sularda trafiğin artmasının da kabotaj taşımacılığını desteklemesinin beklendiğini sözlerine ekledi.
