Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji ve sanayi şirketleri arasında yer alan Alibaba, Baidu, BYD ve NIO'yu, Çin ordusuna destek sağladığına inanılan firmalar listesine dahil etti. Bu kararın, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji alanındaki gerilimi daha da yükseltmesi bekleniyor.
ABD'nin güncellediği liste, 2025 başındaki önceki listesinin yerine geçti. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki hassas ticaret ateşkesi müzakerelerinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, listenin ayrımcı olduğunu ve Çinli şirketleri haksız yere baskı altına aldığını belirterek ABD'yi uygulamalarını gözden geçirmeye çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, yaptığı açıklamada, Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımların atılacağını belirtti. Pekin yönetimi, ABD'nin listesinde yer alan şirketlerin büyük bir kısmının, Çin'in askeri ve endüstriyel kapasitesinde rol oynayan teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti.
Yeni listede sadece büyük teknoloji ve sanayi grupları değil, biyoteknoloji ve yapay zeka şirketleri de bulunuyor. Bu firmalar arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi şirketler yer alıyor. ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın daha önce Unitree ile robot teknolojileri alanında işbirliği planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddettiğini ve karara karşı hukuki yollara başvuracağını duyurdu. Alibaba ise listelenmenin temelsiz olduğunu savunarak şirketin askeri bağlantısı bulunmadığını ifade etti. Baidu da benzer şekilde iddiaları reddetti ve listeden çıkarılmak için yasal seçeneklerin değerlendirileceğini bildirdi.
Bu listeleme doğrudan yaptırım niteliği taşımasa da, ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını sınırlıyor. Yeni düzenlemeye göre ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak ve ilerleyen yıllarda dolaylı tedarikin de kısıtlanması gündeme gelebilecek.
Uzmanlara göre, liste güncellemesi ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık tekil firmalar yerine stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçası olarak değerlendiriyor.
