Küresel petrol piyasasında arz kayıpları alarm veriyor. Rystad Energy'nin raporuna göre, ABD/İsrail-İran çatışmalarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana yaşanan aksamalar nedeniyle yaklaşık 1 milyar varillik petrol arzı kayboldu. Bu rakamın, ABD'nin stratejik petrol rezervinin yaklaşık iki buçuk katına denk geldiği hesaplandı.
Rystad Energy Orta Doğu ve Kuzey Afrika Araştırma Direktörü Aditya Saraswat, çatışmaların devam ettiği her ay küresel petrol arzına yaklaşık 350 milyon varil daha eklendiğini belirtti. Mevcut koşulların sürmesi halinde, yıl sonuna kadar toplam arz kaybının en iyimser senaryoda bile 2 milyar varile yükseleceği öngörülüyor.
Rapora göre, savaş öncesinde günlük 24,2 milyon varil üretim yapan altı Körfez ülkesinin toplam petrol üretimi 12,4 milyon varile kadar geriledi. Bu durum, bölgedeki üretimin yaklaşık yarısının devre dışı kaldığı anlamına geliyor. Ülke bazında en büyük arz kaybı Suudi Arabistan'da yaşandı. Günlük yaklaşık 3,8 milyon varillik üretimin etkilenmesi, toplam kesintilerin yaklaşık yüzde 32'sini oluşturdu. Buna rağmen, yüksek petrol fiyatları ve alternatif sevkiyat yolları sayesinde Suudi Arabistan'ın mart ayı petrol ihracat geliri 24,6 milyar dolara ulaşarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Irak'ta Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz yolu ihracatına bağımlılık nedeniyle günlük yaklaşık 2,8 milyon varillik arz etkilendi. Ülkenin petrol ihracat geliri şubat ayında 6,8 milyar dolar iken nisanda 1 milyar dolara geriledi. Kuveyt'te ise günlük yaklaşık 2 milyon varillik üretim kaybı yaşandığı bildirildi. Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinde de önemli ölçüde azalma kaydedildi. Çatışma öncesi seviyelere göre boğazdaki trafik, nisan ve mayıs aylarında yaklaşık yüzde 20 daha az gerçekleşti.
Rystad Energy, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması durumunda bile üretim ve lojistik akışın eski seviyelerine dönmesinin 2 ila 3 hafta sürebileceğini tahmin ediyor. Kaybedilen üretimin yaklaşık yüzde 85'inin ekim ayına kadar geri kazanılabileceği belirtilirken, Irak ve Kuveyt'teki üretim sahalarında yaşanan sorunlar nedeniyle tam normalleşmenin 2027 yılının ocak ayını bulabileceği ifade edildi. Altı Körfez ülkesinde günlük 11,8 milyon varillik üretimin durması, yaşanan krizi modern petrol tarihinin en büyük arz kesintilerinden biri olarak nitelendiriliyor.
