Türkiye'nin ev sahipliğinde, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, İngiltere, Almanya ve Fransa'dan dışişleri bakanlarının katılımıyla R4+E3 formatında tarihi bir zirve düzenlenecek. Türkiye'nin girişimiyle İstanbul'da gerçekleştirilecek toplantıda, bölgesel krizler ve güvenlik alanındaki iş birliği imkanları masaya yatırılacak.
Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye göre, R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) ve E3 (Almanya, İngiltere, Fransa) ülkelerinin dışişleri bakanları, yarın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da bir araya gelecek. Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan iştirak edecek. Bu yedi ülke, R4+E3 formatında ilk kez Türkiye'nin öncülüğünde bir araya gelmiş olacak.
Toplantıların ana gündem maddeleri arasında Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki durum, Yemen'le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşına çözüm arayışları yer alacak. Ayrıca, R4 ve E3 ülkeleri arasında gelecekte hayata geçirilebilecek iş birliği ve koordinasyon imkanlarının görüşülmesi öngörülüyor.
Bakan Fidan'ın konuşmalarında, bölgesel güvenliğin öncelikle bölge ülkelerinin sorumluluk almasını gerektirdiğine dikkat çekmesi bekleniyor. Türkiye'nin bu anlayışla, bölgesel sahiplenmeyi esas alan iş birliği mekanizmalarını güçlendirmeye öncelik verdiğini vurgulayacak. Mevcut ihtilafların birbirini beslemesine, çatışmaların yayılmasına ve bölgesel gerilimlerin küresel istikrarsızlığa dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini belirtecek olan Fidan'ın, İsrail'in Filistin'deki işgalinin ve saldırganlığının Orta Doğu'daki gerilimlerin temel nedeni olduğunu vurgulaması bekleniyor. Ayrıca, tüm devletlerin Kudüs'ün statüsünü zedeleyebilecek eylemlerden kaçınması ve İsrail'in yasa dışı yerleşim politikalarına karşı uluslararası toplumun kararlı bir duruş sergilemesi gerektiğine işaret edecek.
Fidan'ın, ABD ile İran arasındaki ihtilafın ancak diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceğini, askeri yöntemlerin kalıcı çözüm sunmadığı gibi bölgedeki kırılganlıkları tetiklediğini ve çatışma riskini artırdığını kaydetmesi bekleniyor. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer serbestisinin tesis edilmesinin bölgesel ve küresel istikrar için hayati önem taşıdığını vurgulayacak. Ayrıca, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları karşısında Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın güvenliğine desteğini teyit edecek ve Mekke Savunma İttifakı'nın önemine değinecek.
Suriye'de istikrarın güçlendirilmesi doğrultusunda R4 ve E3 ülkelerinin katkılarını belirtecek olan Fidan, İsrail'in Suriye'yi istikrarsızlaştırma çabalarına dikkati çekecek. Karadeniz'de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yayılmasının önlenmesi ve sivil kayıpların son bulması için Türkiye'nin uyarılarını ve çözüm önerilerini taraflara iletmeyi sürdürdüğünü kaydedecek. Fidan, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların bölgesel güvenlik için yarattığı risklere işaret ederek, Türkiye'nin savaşın diyalog ve diplomasi yoluyla sonlandırılması için her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu yineleyecek.
R4 ve E3 Mekanizmaları Hakkında
R4 mekanizması, bölgesel sahiplenme anlayışıyla kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel diyaloğu güçlendirmek amacıyla Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından kuruldu. R4 Dışişleri Bakanları bugüne kadar altı toplantı gerçekleştirdi. E3 mekanizması ise Almanya, İngiltere ve Fransa'dan oluşuyor ve başlangıçta İran'ın nükleer programı üzerine üçlü diplomatik iş birliği kapsamında ortaya çıkmış, zamanla farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak diplomatik girişimlerde bulunan bir yapıya dönüşmüştür.
