Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan ve her türlü saldırıya karşı ortak savunma taahhüdünü içeren 'Mekke Antlaşması', kamuoyunda tartışmalara neden olurken TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Ortadoğu'daki mevcut gerilim ortamında Meclis'e gelen anlaşma, Ankara'nın dış politikasında yeni bir askeri ve siyasi boyut açıp açmayacağı sorusunu gündeme getirdi.
Yemen'deki Husilerin İsrail'i hedef alan saldırılarının Suudi Arabistan hava savunma sistemlerince engellenmesi, anlaşmanın bölgedeki dengeler açısından önemini artırıyor. Muhalefet ve siyaset kulislerinde, Türkiye'nin olası bir saldırı durumunda Suudi Arabistan'a sağlayacağı askeri desteğin, dolaylı olarak İsrail'in güvenliğini sağlamaya hizmet edebileceği yönünde eleştiriler dile getiriliyor.
TRT Haber'de yer alan bilgilere göre, 16 maddelik antlaşmanın tam metni şu şekilde:
- Madde 1: Taraflar, birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan hudutlarının ihlal edilemezliğini sağlamak ve korumak amacıyla işbirliği yapacaktır. Taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi durumunda, Taraflar bu tehdit veya tehlikeleri bertaraf etmek için gerekli tüm yöntemleri kullanacaktır.
- Madde 2: Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm Taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecektir. Taraflardan birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya veya askeri saldırganlığa uğraması halinde, Taraflar saldırıya uğrayan Tarafa, birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir. Bu amaçla Taraflar, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci Maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkının kullanılmasını teminen, ihtiyaç duyulan yardımın objektif değerlendirmesini müteakip sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine karar vererek; askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut imkanlar çerçevesinde işbirliği yapacaktır.
- Madde 3: Taraflar, işbu Anlaşma'nın 2'nci Maddesi gereğince savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapacak; Silahlı Kuvvetleri arasındaki ilişkileri geliştirecek ve savunma alanındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik mutabık kalınan faaliyetleri uygulayacaktır.
- Madde 4: Taraflar, uluslararası güvenlik konularında düzenli olarak istişarelerde bulunacaktır. Taraflar, hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak ve milli güvenliklerine karşı tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirmek üzere sürekli ve etkili bir şekilde birbirlerine yardım edecek ve işbirliği yapacaktır.
- Madde 5: Taraflar, bölgesel ve uluslararası istikrar ve güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin tüm çeşit ve tezahürleriyle mücadelede operasyonel seviyede de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve müşterek çabaları güçlendirecektir.
- Madde 6: Savaşta ve barışta Taraflar, savunma yeteneklerini geliştirmek maksadıyla, savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar ile Tarafların Silahlı Kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik, konuşlanma ve faaliyetleri teşvik edecektir.
- Madde 7: Savunma yeteneklerini güçlendirmek maksadıyla Taraflar, karşılıklı mutabakat temelinde aşağıdaki alanlarda savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve savunma sanayii kuruluşları arasındaki işbirliğini destekleyecektir: a) Savunma alanında ortak üretimin teşvik edilmesi, b) Uzmanlık gerektiren teknolojilerde ortak Ar-Ge projeleri ile savunma inovasyonunun hayata geçirilmesi, c) Tarafların topraklarında, herhangi bir Tarafın uzmanları vasıtasıyla insan kaynağının yetiştirilmesi ve askeri sanayinin desteklenmesi, d) Savunma sanayii ile savunma Ar-Ge ve inovasyonu alanlarında uzmanlık ve edinilen derslerin paylaşılması, e) Tarafların karşılıklı mutabakata varacağı diğer işbirliği alanları.
- Madde 8: Çekirdek Taraflar, ortak savunmaya stratejik yön vermek, Taraflar arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve işbu Anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek engelleri ele almak maksadıyla, Tarafların Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'ni kuracaktır. Komite, Taraflar arasında dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda iki defa toplanacaktır. Tarafların Liderleri, gerekli görüldüğü takdirde, yılda bir kez toplanabilecektir. Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, gerekli gördüğü takdirde, alt komiteler kurabilecektir. İşbu Anlaşmada öngörülen işbirliği...
