Biruni Üniversitesi bünyesinde yürütülen uluslararası bir araştırma, Alzheimer hastalığı ve hafif bilişsel bozukluğun günlük yaşam olaylarını anlamlandırma yetisi üzerindeki etkilerini inceledi. Bilimsel dergi Cortex'te yayımlanan çalışma, Türk katılımcılar üzerinden gerçekleştirilen bulguları bilim dünyasına sundu.
Bilişsel Bozukluk ve Günlük Rutin İlişkisi
Araştırma kapsamında sağlıklı yaşlı bireyler, hafif bilişsel bozukluğu olan kişiler ve erken evre Alzheimer hastalarından oluşan toplam 54 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara çeşitli günlük yaşam olaylarını temsil eden karışık görseller sunuldu. Bu görsellerin doğru sıraya konulması ve anlatılan olayın tanımlanması istendi. Çalışmada, bir olayı kavrayabilmek için gereken bilgi düzeyi de ölçüldü.
Araştırmayı değerlendiren Doç. Dr. F.S.K., beynin günlük olayları küçük adımlara bölerek bütünsel bir yapı kurduğunu ifade etti. Yemek yapmak veya çay hazırlamak gibi rutinlerin belirli bir sıralama gerektirdiğini belirten F.S.K., Alzheimer hastalarında sadece detayların unutulmadığını, olay örgüsünü kurma ve adımları sıralama konusunda da güçlük yaşandığını vurguladı. Bu nedenle rutinlerdeki sıra değişikliklerinin dikkatle izlenmesi gerektiği kaydedildi.
Hafıza Kaybından Daha Fazlası: Organizasyon Bozukluğu
Dr. Öğr. Üyesi S.T., testlerin tekrarlandığı aşamada dikkat çekici sonuçlara ulaşıldığını dile getirdi. Katılımcıların olay ismini hatırlama konusunda ilerleme kaydetmesine rağmen, görselleri doğru sıralama becerilerinde anlamlı bir değişim gözlenmedi. Özellikle Alzheimer hastalarının performanslarını koruyamaması, sorunun yalnızca hafıza kaybıyla sınırlı olmadığını, beynin organizasyon mekanizmasının da etkilendiğini gösterdi.
S.T., yemek yaparken veya alışveriş planlarken yaşanan aksaklıkların sadece dalgınlık olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Türkçe konuşan bireyler üzerinde yapılan bu çalışmanın, gelecekte Alzheimer ve bilişsel bozuklukların erken teşhisinde destekleyici bir araç olarak kullanılabilecek yeni değerlendirme yöntemlerine katkı sağlaması hedefleniyor.
