Yeni bir araştırmaya göre, kilo kaybı ilaçlarının en az üç yıl boyunca kullanılmasının, her yıl binlerce diz protezi ameliyatını önleyebileceği öne sürülüyor. Dünya genelinde 500 milyonun üzerinde insan osteoartrit ile mücadele ederken, diz eklemi iltihabı en yaygın görülen form olarak öne çıkıyor. ABD'de yaklaşık 14 milyon, İngiltere'de ise 5 milyondan fazla kişi bu durumdan etkileniyor ve pek çok hastanın diz protezi ameliyatına ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. İngiltere'de her yıl 120.000'den fazla diz protezi ameliyatı gerçekleştiriliyor.
Aşırı kilo ve obezite, diz eklemlerine binen yükü artırarak diz osteoartriti geliştirme riskini önemli ölçüde yükseltiyor. Daha önceki çalışmalar, kilo kaybı ilaçlarının diz osteoartriti ağrısını azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermişti. Şimdi ise Mounjaro ve Wegovy gibi kilo kaybı ilaçlarının veya Ozempic gibi tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların, diz ameliyatı ihtiyacını önleyebileceği bulgularına ulaşıldı.
ABD'deki Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden uzmanlar, 2010-2024 yılları arasında diz osteoartriti teşhisi konulan 6,8 milyon yetişkinin verilerini inceledi. Bu kapsamda, en az bir yıldır GLP-1 tipi herhangi bir ilaç kullanan 42.000 kişilik bir örneklem grubu belirlendi ve bu grup, ilaç kullanmayan benzer özelliklere sahip hastalarla karşılaştırıldı. Ayrıca, ilaçları üç yıldır kullanan yaklaşık 31.000 hastanın verileri de analiz edildi.
Hastalar, diz protezi ameliyatı ihtiyacını değerlendirmek amacıyla teşhisten sonra sekiz yıl boyunca düzenli aralıklarla takip edildi. Regional Anesthesia & Pain Medicine dergisinde yayımlanan çalışma, GLP-1 ilaçlarının bir yıl süreyle kullanılmasının, üç yıllık takip sonunda diz protezi ameliyatı riskinde 1,4 puanlık, sekiz yıllık takip sonunda ise 2,8 puanlık bir azalmayla ilişkilendirildiğini ortaya koydu. Ancak riskteki en büyük düşüş, daha yeni kilo kaybı ilaçları ve daha uzun süreli tedavilerle gözlemlendi. Semaglutide veya tirzepatide'nin üç yıl boyunca kullanılması, sekiz yıllık takip değerlendirmesinde diz protezi ihtiyacının azalmasında neredeyse 5 puanlık bir düşüşle ilişkilendirildi.
Araştırmacılar, diz osteoartriti ve obezite veya metabolik hastalığı olan tüm uygun hastaların semaglutide veya tirzepatide'yi üç yıl boyunca kullanması durumunda, ABD'de her yıl 14.400, İngiltere'de ise yılda 1.500'den fazla diz protezi ameliyatının önlenebileceğini tahmin ediyor. Araştırmacılar, bulgularının GLP-1 reseptör agonistlerinin diz osteoartriti üzerinde tamamlayıcı anti-inflamatuar ve analjezik mekanizmalar aracılığıyla etki edebileceğine dair kanıtlarla uyumlu olduğunu belirtti.
Bulgularla ilgili olarak, İngiliz Ortopedi Derneği'nin başkanı Mark Bowditch, GLP-1 reseptör agonistlerinin kilo bağımsız mekanizmalar aracılığıyla işleyen doğrudan anti-inflamatuar ve potansiyel olarak kıkırdak koruyucu etkileri olabileceğini söyledi. Ancak Bowditch, bu ilaçların ameliyat ihtiyacını önlediğini kanıtlamadığı konusunda uyarıda bulundu. Bowditch, "GLP-1 reseptör agonistleri osteoartrit tedavisinde onaylanmamıştır ve klinik denemeler dışındaki kullanımlarını bu amaçla kullanma konusunda kesinlikle uyarıda bulunuyoruz" dedi.
Arthritis UK'de araştırma direktörü Prof. Lucy Donaldson ise bulguların, kilo kaybı ilaçlarının bazı hastalarda eklem protezi ameliyatı ihtiyacını ertelemelerine veya önlemelerine yardımcı olabilecek potansiyel etkisini daha iyi anlamaya katkıda bulunabileceğini belirtti. Donaldson, "Sağlıklı bir kiloyu korumak, osteoartrit yönetiminde, özellikle diz ve kalça gibi ağırlık taşıyan eklemlerde hayati bir rol oynayabilir" dedi. "Hareketli kalabilenler için, az miktarda kilo kaybı bile semptomları iyileştirebilir ve bazen osteoartritin ilerlemesini yavaşlatabilir."
